Cukrzyca ciążowa to cukrzyca, która pojawia się w ciąży i znika po jej zakończeniu.
Cukrzyca to najczęstsze zaburzenie metaboliczne w ciąży, w Polsce rozpoznaje się ją u ok 5 % ciężarnych , a jej częstość nadal wzrasta.
Cukrzyca nie jest obojętna ani dla kobiety, ani dla płodu.
Źle kontrolowana cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko:
Cukrzycę możemy wykryć już w I trymestrze i wtedy kwalifikujemy ją jako cukrzycę w ciąży. Najczęściej jednak cukrzycę ciążową rozpoznajemy po 24 tyg. Po wykonaniu testu obciążenia 75 g. glukozy tzw. OGTT ( oral glucose tolerance test)
Należy podkreślić, że jest on obowiązkowy u wszystkich ciężarnych. Test przeprowadza się na czczo, 8-10 godzin po ostatnim posiłku. Trzy dni przed testem nie powinna być stosowana żadna dieta.
Dedykowaną glukozę rozpuszcza się w 200 ml wody, którą należy wypić w ciągu 5 min. Krew pobiera się na czczo, po 1 i po 2 godzinach. Ważne jest aby w czasie trwania testu nie wykonywać wysiłku, nie opuszczać przychodni.
W wykonanym teście wartości glikemii nie powinny przekraczać; na czczo 92, po 1 godzinie 180, po 2 godzinach 153 mg%
Jeżeli chodź w jednym z pomiarów stwierdzimy nieprawidłowość jesteśmy uprawnieni do rozpoznania cukrzycy ciążowej.
Są jednak sytuacje w których taki test powinien być przeprowadzony wcześniej czyli już w I trymestrze. Są to sytuacje zwiększonego ryzyka wystąpienia cukrzycy czyli:
W przypadku rozpoznania cukrzycy ciążowej pacjentka powinna zgłosić się na wizytę do diabetologa, endokrynologa lub ginekologa zajmującego się leczeniem ciężarnych z cukrzycą.
Na takiej wizycie ciężarna otrzyma glukometr, zostanie poinstruowana odnośnie diety, wysiłku fizycznego i ogólnych zaleceń dotyczących cukrzycy.
Pomiary glukozy/ glikemii powinny być wykonywane 4 x dziennie ( na czczo oraz 1 godzinę po głównych posiłkach), a ich wartości nie powinny przekraczać- na czczo 90 mg% i 140mg% po posiłkach.
Jeżeli uda się utrzymać większość pomiarów w normie będzie to cukrzyca kontrolowana dietą – GDM-G1
Jeżeli jednak mimo przestrzegania zaleceń glikemie będą powyżej normy konieczne będzie włączenie do leczenia insuliny -cukrzyca GDM-G2
Dalsze postępowanie będzie zależało od stopnia wyrównania glikemii.
Aby dobrze kontrolować glikemię i zmniejszyć ryzyko jej powikłań nasze działanie powinno być wielokierunkowe.
Dobrze kontrolowana cukrzyca nie będzie miała wpływu na poród i stan zdrowia dziecka. Cukrzyca sama w sobie nie jest wskazaniem do cięcia cesarskiego.
Oczywiście ciężarna z cukrzycą wymaga większego nadzoru, częstszych wizyt sprawdzających pomiary cukru oraz dodatkowego badania USG oceniającego wzrastanie dziecka. Od 37 tygodnia powinna wykonywać regularnie zapisy KTG.
Pacjentki z cukrzycą , szczególnie na insulinie muszą też wybierać do porodu szpitale o wyższym stopniu referencyjności gdzie będzie odpowiednia opieka dla dziecka.
Wraz z porodem u większości kobiet dojdzie do samoistnego wyleczenia. Należy jednak pamiętać , że cukrzyca ciążowa jest wyznacznikiem osób ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy typu 2 w późniejszym wieku i w kolejnych ciążach.
Sześć tygodni po porodzie należy wykonać ponownie test obciążenia glukozą z pomiarem cukru na czczo i po dwóch godzinach. Test ten pokaże czy na pewno nieprawidłowości glikemii ustąpiły.
Aby zmniejszyć ryzyko cukrzycy w wieku późniejszym należy:
Dieta wdrożona podczas ciąży jest dietą zdrową i może być kontynuowana po porodzie nie tylko przez kobietę ale także przez całą rodzinę.
